Нэгэн үлгэрийн хотхонд тожгорууд амьдардаг ажээ. Маш бяцхан, жижигхэн өргөст хэмхийн чинээ тул тэднийг ийнхүү нэрлэсэн гэнэ. Хотхоны байшин бүрийн дэргэд хонин нүдэн, багваахай, балжингарам цэцэгс алаглан тун үзэсгэлэнтэй харагдана. Өргөн чөлөө, гудамжнууд нь 'Хонхон цэцэг', 'Балжингарам цэцэг', 'Хонгор зул цэцэг' гэсэн өөр өөрийн нэртэй. Тиймээс ч энэ хотыг Цэцэгхэн хотхон гэдэг аж. Хот жижигхэн, горхины дэргэд байдаг ба эргээр нь өргөст хэмх ургадаг тул тожгорууд горхийг 'Өргөст хэмхэн горхи' гэж нэрлэдэг. Тожгорууд маань хусны холтсоор завь хийн горхио гатлан ой руу мөөг, жимс, самар түүхээр явдаг. Тэд маш бяцхан биетэй тул жимс түүхэд тун бэрхтэй. Тэгээд ч самар түүхэд бүр ч хэцүү тул хөрөө дамжлан мод бут руу авирцгаадаг байна...  

Цэцэгхэн хотхоны Тожгорууд

Энэ удаа бяцхан уншигчиддаа зориулан 'Үл мэдэх, түүний нөхөд' зохиолын гуравдугаар бүлэг болох Үлмэдэх зураач болсон нь зохиолыг хүргэж байна.  

Үл мэдэх зураач болсон нь

Үлмэдэх, түүний нөхөд

Үл мэдэх шүлэгч болсон нь

Механик Эрэгжав түүний туслагч Шурагжав хоёр сайн дархчууд байв. Тэд хоорондоо ч төстэй, гагцхүү Эрэгжав Шурагжаваасаа арай өндөр юм. Хоёулаа савхин хүрэм өмсдөг, хүрэмний нь халааснаас түлхүүр, бахь, хуурай мэтийн төмрийн багаж хэрэгсэл ёрдойж явдаг байв. Хэрэв хүрэм нь савхи биш байсан бол халааснууд нь аль хэдийнээ цоорчихсон байх байсан бизээ. Бас савхин малгайтай, түүнд нь нүдний саравч хамт байна. Саравчаа ажиллах үедээ зүүх бөгөөд нүдэнд нь юм орохоос хамгаална.   Тэд өдөржин дархныхаа газарт сууж хувин, данх, хайруул, халаагуур зэргийг засдаг, хэрвээ тийм юмгүй бол тожгоруудуудад зориулан гурван бултай унадаг дугуй, өнхөрдөг ул зэргийг хийдэг байв. Нэг үе тэд хэнд ч юу ч хэлэлгүй дархныхаа газрыг түгжиж аваад ямар нэг юм хийх болжээ. Бүтэн cap хөрөөдөж, харуулдаж, нааж, гагнаж байсан боловч хэнд ч юу ч үзүүлдэггүй байв...  

Үлмэдэх машинаар хэрхэн давхисан нь

Үлмэдэх ямар нэг юм хийхээр оролдож эхлэхэд тэр нь дандаа бүтэлгүйтдэг байв. Яагаад гэвэл хичээхгүйгээр зүгээр л хааш яайш хийдэг. Бүтэн уншиж чадахгүй үечилж уншдаг, бичихдээ дармал том үсгээр бичнэ. Түүнийг бүр мангуу юм болов уу гэхээр бас ч үгүй, юм сэтгээд байдаг. Тэр муу сэтгэдэг ч гутлаа толгойндоо бус хөлдөө углахаа мэднэ. Үүнд ч бас сэтгэлгээ хэрэгтэй шүү дээ. Гэхдээ Үлмэдэх тийм ч муу можгор биш ээ. Юм сурахыг маш их хүсдэг ч хөдөлмөрлөх тун дургүй дээ. Тэр аливаа юмыг шууд л сурахыг хүсдэг. Харин ямар ч ухаантай можгор хөлс дуслуулан хөдөлмөрлөхгүй бол юу ч сурахгүй нь мэдээж...  

Үлмэдэх ба түүний нөхөд