XX зууны баримтат уран зохиолын нэгэн том төлөөлөгч Варлам Тихонович Шаламов (1907-1982) Колымын өгүүллэгүүдээ 1954-1973 онуудад бичжээ. Колыма гэдэг нь саха хэлээр Хальма гэдэг голын нэр юм. Харин Колымын хязгаар гэхээр Агнуурын тэнгисийн хойд эрэг, Хальма голын дээд эх, Сахагийн өмнөд хэсэг, Камчаткийн хязгаарын зарим хэсэг багтсан алт болон бусад ашигт малтмалаар баялаг бүс нутгийн албан бус, ерөнхий нэр бөгөөд энэ бүс нутагт ЗХУ 1932-1953 онуудад засан хүмүүжүүлэх лагериуд олноор байгуулж, олон сая хоригдлыг хүнд хэцүү нөхцөлд хүн ёсноос гадуур ажиллуулж байжээ. Түүний өгүүллэгүүд хүн төрөлхтний түүхийн хамгийн эмгэнэлтэй зурвас үеийг нүдэнд харагдтал, хүн гэдэг чинь ийм аймшигтай, ийм хөөрхийлөлттэй амьтан бил үү гэж сэрдхийтэл, ийм аймшиг дахин бүү давтагдаасай хэмээн дуу алдтал өгүүлж чадсанаараа гайхамшигтай. Шаламовын өгүүллэгүүдийг уншсан хүн амьдралын мөн чанарын тухай, зовлон жаргалын тухай, саад бэрхшээл, тэсвэр тэвчээрийн тухай урьдын ойлголтоосоо ичиж, ертөнцийг цоо шинэ нүдээр харах болно.  

Хорих лагерийн өгүүллэгүүд-I

XII-XIII зууны дэлхийн түүхийг бүтээгч нь монголчууд бид билээ. Бидний зоригт дээдэс ертөнцийн дайдыг алд биеэрээ хэмжиж, Номхон дөлгөөн далайгаас Атлантын далайг хүртлэх уудам нутагт бие биеэ үл мэдэн тогоо тогоогоо тойрон сууж асан олон түмнийг нэгэн тугийн дор бөхийлгөж, нэгэн их улс болгон амар амгалангаар түвшитгэн захирчээ. 'Өдөр шөнө' хэвлэлийн газраас Зөвлөлтийн зохиолч В.Яны 'Бат хаан', 'Чингис хаан' хоёр романыг хүргэж байсан бол энэ удаад 'Сүн далайн хөвөө тийш' хэмээх гурав дахь шашдирыг нэрт дуун хөрвүүлэгч, МУ-ын соёлын гавьяат зүтгэлтэн Г.Аким гуайн орчуулгаар өргөн барьж байна.  

Сүн далайн хөвөө тийш

Зохиогч Шаламовын бичсэн өгүүллэгүүд хүн төрөлхтний түүхийн хамгийн эмгэнэлтэй зурвас үеийг нүдэнд харагдтал, хүн гэдэг чинь ийм аймшигтай, ийм хөөрхийлөлттэй амьтан билүү гэж сэрдхийтэл, ийм аймшиг дахин бүү давтагдаасай гэж дуу алдтал өгүүлж чадсанаараа гайхамшигтай. Түүний өгүүллэгүүдийг уншсан хүн амьдралын мөн чанарын тухай, зовлон жаргалын тухай, саад бэрхшээл, тэсвэр тэвчээрийн тухай урьдын ойлголтоосоо ичиж, ертөнцийг цоо шинэ нүдээр харах болно.  

Зууны бестселлерүүд Монголд