Набоковын задлан шинжилгээнд нэг их гүн гүнзгий онолын дүгнэлт байдаггүй нь өөрийнх нь сайн уншигч байсныг илтгэх шиг санагддаг. Хүн мэддэг юмаа зүгээр л ярихад хангалттай. Гэхдээ маш нарийн торгон мэдрэмжээ ярьж байгаа хэрэг. Тэгээд ч хүний анхлан олж нээсэн бүхэн уншсаны дараа нь ихэд энгийн зүйл юм шиг санагдах нь бий. Гэвч харамсалтай нь бид эхлэн нээгч байж чаддаггүй нь харамсалтай. Кафкагийн 'Хувирал'-ын тухай Набоковын шинжлэл нь уран зөгнөл хийгээд бодит амьдрал, тэдгээрийн хоорондын харилцааг тодотгосон яриа хөөрөө юм. Ер нь тэгээд Набоковын задлан шинжлэл нь зөвхөн уншигч биш мэргэжлийн хүмүүсийн төвшинд суралцах зүйл их бий.  Кафкагийн 'Хувирал' Набоковын шүүлтүүрээр хэрхэн хувирч буйг та энэ номноос мэдэх болно.  

Хувирал

Гадаадын утга зохиолын лекцүүд

Зохиогчийн бичвэрийг уншигч уншаад өөрийнхөөрөө нээж, дэлгэрүүлэн бүрэн төгс болгох хэмжээнд хүрчээ. Тиймээс уншигч бол 'уншигч-зохиолч' болсон. Энэ нь утга зохиолын ч, уншигчийн ч хөгжил, хөдөлгөөний асуудал юм. Зохиогчоос болон уншигчаас их өргөн хүрээний мэдлэг, мэдлэгээс илүү маш нарийн торгон мэдрэмж шаардах болжээ. Сонгодог зохиолч, сонгодог ном гэж бий. Үүн шиг 'сонгодог уншигч' гэсэн ойлголт бас буй. Владимир Набоковын зохиол бүтээл зайлшгүй унших бүх цаг үеийн номын жагсаалтанд бичигдсэн байдаг. Тэрээр сонгодог зохиолч, сонгодог романтай, сонгодог уншигч. Үүнийг та 'Гадаадын утга зохиолын лекц'-үүдээс нь уншиж мэдэж болно.  

Улисс

Гадаадын утга зохиолын лекцүүд 1

Бидний туулж өнгөрөөсөн цаг хугацаа, гол ус мэт урсан өнгөрөвч үл замхран их тэнгис далайд нийлэн хуримтлагдах шиг хүний оюун ухаан, сэтгэл зүрхнээ хуран оршдог ажээ. Тар усны дусал талстжин оюун ухааны хаа нэгтэйгээс солонгорон гялалзахыг бид дурсамж хэмээн нэрлэх бөлгөө. 'Прустын призм' хэмээх ойлголт ч үүнтэй хамаатай юм. Тар талстжсан бас өнгөт цаг хугацааг биежсэн цаг хугацаа болгон үгийн урлагаар 'Алдагдсан цаг хугацааны эрэлд' ерөнхий нэрийн дор оюун санааныхаа эрлийг долоон боть, арван таван дэвтэр романаар үй түмэн үйл явдлыг хоёр зуу гаруй баатрын дунд сүлжин өгүүлсэн хэрэг ээ.  

Пруст - Сваны зүг

<p>Тэнгэрийн хаяа далайн мандал нийлсэн цэлийсэн их усны хөвөөн дээр зогсоно. Гэхдээ өнөөдөр уран зохиолын их далайн хөвөөн дээр гэж төсөөлбөл зүгээр уншигч та В.Набаковын шинжлэлийн тав дахь номын эхний хуудсыг ийн нээлээ. Гэрэлт цамхаг замыг заах болтугай.</p>

Стивенсон - Доктор Жекил болоод Мистер Хайдын хачирхалтай түүх

Гадаадын утга зохиолын лекцүүд-7  

Флобер - Бовари Хатагтай

Сервантес-Кихот ноён зохиол. Сервантес өөрийнхөө 'Дон Кихот' номынхоо ирээдүйн хувь заяаны тухай биднээс 400 гаруй зууны өмнө юу хэлсэн гээч. Хүүхдүүд энэ номыг гартаа барина. Залуучууд үүнийг уншина. Нас биед хүрсэн эрчүүд ойлгоно. Харин хөгшчүүд магтана. Товчхондоо хааяагүй энэ ном гар дамжин халтартан хэн бүхэнд танил болох тул туранхай морь харагдвал 'Расинанте явж байна' гэж хашгиралдана. Энэ харин үнэн гэдгийг дөрвөн зууны дараа батлан хэлж чадах нь гайхмаар...    